Maandbericht maart 2020

Markten: Corona en olie 

De markten blijven in de ban van het coronavirus, inmiddels ook bekend als Covid-19. Wat begon in China heeft zich nu uitgebreid over een groot deel van de wereld. In Europa is met name Italië zwaar getroffen. Maar ook in Nederland en andere landen komen steeds meer ziektegevallen en besmettingen voor. 

De drastische maatregelen in China lijken effect te hebben gehad. Het aantal nieuwe gevallen neemt af. Een teken van vertrouwen is ook dat premier Xi de zwaarst getroffen provincie Hubei persoonlijk bezocht heeft. Langzamerhand komt het gewone leven weer op gang. Door het Chinese nieuwjaar waren vele werknemers afgereisd naar hun geboortedorpen en zaten min of meer vast door stringente reisbeperkingen. Er zijn ook tekenen van herstel te zien in cijfers van onder meer kolenverbruik en meer schepen in de havens. 

De verspreiding van het virus heeft in Europa ook geleid tot drastische maatregelen om besmetting te voorkomen. Italie is min of meer op slot gegaan, met reisbeperkingen voor alle inwoners. Restaurants mogen maar tot 18.00 uur open zijn. Geen handen schudden en afstand houden is het devies over de hele wereld.

Zorgelijk is dat ook in de Verenigde Staten corona gevallen zijn en dat het een wereldwijd probleem is geworden. 

De cijfers over besmettingen zijn ook niet betrouwbaar. In Zuid-Korea en Italië worden naar verhouding meer mensen getest dan in andere landen. En hoe meer je test hoe meer ziektegevallen je vindt. Dat kan betekenen dat de verspreiding in veel landen onderschat wordt simpelweg omdat er weinig testen plaatsvinden. Stand is nu dat een honderdtal landen geraakt is, met in de top drie China, Italië en Iran. Op plaats 13 staat Nederland. 

In eerste instantie werden de corona besmettingen in China beschouwd als een binnenlands probleem. De overheid reageerde krachtig om verdere besmettingen tegen te gaan. De aandelenbeleggers, die het jaar goed begonnen na de stijgingen in 2018, realiseerden zich echter dat het stilleggen van Chinese fabrieken ook consequenties kan hebben voor de productie in Europa en de VS. Dat zorgde voor de eerste koersdalingen. Dat de markten dit onderschat hebben blijkt wel uit de koersbewegingen begin februari.  Amerikaanse beurzen bereikten recordstanden na berichten dat er een medicijn tegen Corona in ontwikkeling zou zijn. Zelfs een omzetwaarschuwing van Apple kon het positieve sentiment niet keren. 

Pas na bevestigingen van de uitbraak in Italië en Japan reageerden de koersen heftiger. 

Inmiddels hebben we meerdere dagen meegemaakt met forse uitslagen, zowel naar boven als beneden gedurende de dag. 

Olie

Alsof Corona nog niet genoeg was kwam er afgelopen weekend een nieuw probleem bij: een fors lagere olieprijs. Door de verminderde economische activiteit in China en minder transportbewegingen is de vraag naar olie gedaald. Rusland en Saudie Arabie konden niet tot overeenstemming komen over productiebeperkingen om de prijs niet verder te laten dalen. Voor Rusland een kans om de schalie-olie uit de VS een halt toe te roepen. Dit is al langer een doorn in het oog van Poetin: OPEC leden verminderen productie maar de VS gaat vrolijk door en is inmiddels de grootste producent ter wereld. Bovendien zijn de Russen hard geraakt door de sancties van de VS. Een voorbeeld hiervan is de gasleiding Nordstream 2 die Russisch gas aan Europa moet leveren. 

De fors lagere olieprijs afgelopen weekend zorgde voor een nieuwe daling op de beurzen. Met name oliebedrijven waren de dupe van de lagere olieprijs. Een lage olieprijs is op zich niet slecht voor de economie. Minder geld voor energie betekent meer geld voor andere zaken. Maar het wordt wel een probleem voor de Amerikaanse schalie-olie bedrijven die veel schulden hebben uitstaan. 

Rente 

Onrust en lagere aandelenkoersen zorgen voor lagere rentes. De Nederlandse 10-jaars rente zit rond de – 0,5%. Ook in de Verenigde Staten zijn de kapitaalmarktrentes fors gedaald tot recordniveaus. De 10 jaars rente ligt daar nu rond de 1%, bijna een halvering ten opzichte van begin dit jaar. 

Steunmaatregelen 

Overheden komen nu dagelijks met nieuwe steunmaatregelen. Het recept is overal vergelijkbaar: een verlaging van de rente door de Centrale Banken met aanvullende maatregelen om banken/bedrijven helpen. En als tweede overheden die rechtstreeks steun geven. Dit kan zoals in Hong Kong en Singapore door rechtstreeks geld te geven aan burgers. In Italie mogen huiseigenaren hypotheekbetalingen opschorten. 

Inmiddels hebben een aantal Centrale Banken de rente verlaagd, waaronder in de VS en Engeland. Donderdag 12 maart komt de Europese Centrale Bank bijeen voor overleg en die zullen ongetwijfeld ook iets doen. Waarbij het wel de vraag is of nog lagere rentes in de Eurozone zo effectief zullen zijn. 

Want het probleem van minder economische activiteit wordt niet veroorzaakt door een vraaguitval maar problemen aan de aanbodzijde. Van lagere rentes gaat het Coronavirus echt niet weg. 

Voor de aandelenmarkten kan het overigens wel helpen. Een lage rente maakt aandelen relatief aantrekkelijker. 

Effect portefeuilles 

De lagere aandelenkoersen hebben ook het rendement van de portefeuilles onder druk gezet. De spreiding over aandelen en vastrenten/alternatieve beleggingen heeft de neerwaartse beweging wel gedempt maar per saldo zijn alle portefeuilles in februari gedaald. 

De afgelopen maanden hebben we overigens al wel aanpassingen gedaan die gunstig uitpakten. De aandelenweging is eind 2018 al wat teruggebracht. Bij de alternatieve beleggingen hebben we het belang in Mint Tower verhoogd. In februari liet dit fonds een plus zien van 3,91%. De 6,5% Rabo Obligaties vonden we te duur en hebben we verkocht op een koers van boven de 130. Inmiddels zijn deze obligaties gedaald tot 122. Ook hebben we enkele aandelenposities verkocht en niet meteen aankopen gedaan.

Ter bescherming hebben we een deel van de portefeuille beschermd met een constructie van putopties op de AEX. Hiermee dempen we de bewegingen van de aandelen in portefeuille.

Beleggen in turbulente tijden 

De huidige situatie is uitzonderlijk. Ervaringen uit het verleden met epidemieën laten wel zien dat na een aantal maanden de markten kunnen herstellen. Maar de wereld is nu anders, met meer afhankelijkheid van China en ook meer reizen en contacten met elkaar. 

Het is geen crisis als in 2008, waarbij het risico zat in de belangrijke bankensector. 

De steunmaatregelen van overheden kunnen een deel van de onrust wegnemen maar niet alles. Belangrijk is het hoofd koel te houden, paniek is een slechte raadgever. De spreiding van de portefeuilles zorgt voor demping van de dalingen. Het timen van de markt kan nu duur uitpakken zolang de koersen alle kanten uitschieten. 

Maar zodra het nieuws over corona verbeterd zullen de hardst geraakte beleggingen zoals aandelen ook het eerste opveren.

Wij begrijpen dat velen van u met zorg naar uw portefeuille kijken. U kunt altijd contact met ons opnemen als u vragen heeft of van gedachten wilt wisselen. 

Frank Verhees